FILTERHYPE 🐶

📝 6 mei 2018

Op de eerste foto die Kim Kardashian van haar baby Chicago deelde, hadden ze allebei roze teddybeer oortjes, extra grote ogen en een roze neusje. Toen Chrissy Teigen twee jaar geleden een foto met haar pasgeboren baby postte, gaf ze zichzelf een bloementiara op – waarschijnlijk om haar wallen te verbergen. We bedekken de werkelijkheid steeds vaker met filters en de hashtag #nofilter neemt af in populariteit. Waar gaat die filterhype naartoe?

De ironische maskers verschenen het eerst op Snapchat. Oprichter Evan Spiegel zei bij de lancering in 2012 dat Snapchat niet draait om het traditionele Kodak-moment, maar om het communiceren van het volledige scala van menselijke emoties. Doordat foto’s na 24 uur automatisch verdwijnen verleidt de app hun gebruikers om allerlei pietluttige momenten uit hun leven te delen. En een serie filters verlaagt de drempel om het meest kwetsbare beeld te maken: een zelfportret. Dankzij de filters maakt namelijk iedereen geslaagde selfies.

De filters van Snapchat zijn als een digitale verkleedtrommel. Met één swipe geef je jezelf hondenoren, zit je hoofd in een boterham, ben je een unicorn die regenboog kotst of heb je een enorm grote neus. Er zijn 20 filters die bijna dagelijks veranderen en spelen met de actualiteit Zo verschenen er op vrouwendag (8 maart 2017) filters van betekenisvolle vrouwen zoals Frida Khalo en Rosa Sparks. Je kunt met een filter opeens in een handomdraai een rol aannemen die in reallife onbereikbaar is. Onze eeuwenlange traditie van carnaval vieren laat zien dat we dat leuk vinden.

Het virtuele masker werd zo populair dat inmiddels bijna elke populaire communicatie app wel een eigen filterverzameling heeft. Het aanbod laat alleen weinig originaliteit zien. De hondenmaskers en bloementiara’s keren overal terug. Dat is anders bij de Aziatische Snapchatkopieën Snow (Japan) en Meitu (China). “Als je Snapchatfilters vergelijkt met een driegangendiner, zijn Snow’s filters een all-you-can-eat-buffet.” Deze vergelijking van Dami Li (The Verge) slaat de spijker op zijn kop. Snow heeft zoveel filters dat ze allemaal bekijken gerust een hele avond in beslag neemt. Virtuele barets, neon berenoren of emoji-harten op je ogen, Snow biedt jonge meisjes, waar de app duidelijk op gericht is, talloze manieren om zichzelf kawaii (schattig) te maken.

Terwijl je bij Snapchat eerst naar een masker moet swipen voordat je gezicht verandert, zie je bij Snow niet eens meer je echte gezicht. Zodra je de app opent is je gezicht al verandert naar het Japanse schoonheidsideaal (een blanke huid, kleine kin en grote ogen). Dit lijkt wel heel erg op de schoonheidsverbeterende maskers die David Foster Wallace in zijn dystopische roman Infinite Jest beschrijft. Dat verhaal speelt zich af in een Noord Amerika dat gesponsord wordt door bedrijven. Terwijl Wallace het boek schrijft in 1996, lang voordat Skype bestond, voorspelt hij de opkomst van het videochatten. Het lijkt geen succes te worden. Het naar jezelf moeten kijken levert gebruikers namelijk een aan ijdelheid gerelateerde emotionele stress op. Psychologen bedenken de oplossing: schoonheidsverbeterende maskers op hoge kwaliteit die het beste in een gezicht naar boven halen en onflatteuze details doen verdwijnen. Gevolg van de maskers is dat de videobellers niet meer van hun scherm vandaan willen. Ze willen niet meer uit huis en vermijden persoonlijk contact, omdat ze de werkelijkheid niet meer onder ogen durven komen.

Kim Kardashian en Chrissy Teigen gebruikten de filters waarschijnlijk allebei om de sporen van slapeloze nachten uit hun gezicht te wissen. Hun masker lag er echter zo dicht bovenop dat het niet alleen een manier is om knapper te zijn. Het was ook ironisch. Vermaak lijkt tot nu toe de belangrijkste reden om een digitaal masker op te zetten. Het is wel belangrijk om hierbij stil te staan en af en toe ook selfies met #nofilter te posten.

Share this article: Facebook, Tweet this